Recruitment · 9 oktober 2026
Recruiters zoeken het schaap met de vijf poten, terwijl dat schaap allang een baan heeft
Vijf jaar ervaring, drie specifieke systemen beheersen, precies het juiste diploma, uitstekende communicatieve vaardigheden, zelfstandig én een teamspeler. En bij voorkeur per direct beschikbaar.
De Nederlandse arbeidsmarkt is weliswaar iets minder krap dan een paar jaar geleden, maar personeel vinden is allesbehalve eenvoudig. Uit onderzoek van UWV blijkt dat 58 procent van de werkgevers nog altijd hinder ervaart van de krappe arbeidsmarkt. Gemiddeld wordt 45 procent van de vacatures door werkgevers als moeilijk vervulbaar beschouwd.
Toch zoeken we bij een vacature nog opvallend vaak naar iemand die vanaf dag één vrijwel elk vinkje op het functieprofiel kan zetten. Misschien zit een deel van het wervingsprobleem daarom niet alleen in wie er beschikbaar is, maar ook in wie we bereid zijn een kans te geven.
De perfecte kandidaat reageert niet
Voor veel werkgevers begint het probleem al vóór het eerste sollicitatiegesprek. Van de werkgevers die moeite hebben vacatures te vervullen, zegt 87 procent simpelweg te weinig reacties te krijgen.
En als er wél sollicitanten zijn, ontstaat een volgend probleem: werkgevers vinden dat kandidaten niet altijd beschikken over de juiste vaardigheden, vakkennis of werkervaring. Dat is een mismatch. Maar het roept tegelijk een interessante vraag op: moet de kandidaat zich aanpassen aan de vacature, of wordt het tijd dat de vacature zich vaker aanpast aan de kandidaat?
Wanneer een vacature maandenlang openstaat omdat niemand aan alle eisen voldoet, kun je dezelfde vacaturetekst opnieuw publiceren. Je kunt ook kritisch naar die eisen kijken.
Werkgevers beginnen hun eisen al los te laten
Dat gebeurt steeds vaker. Meer dan de helft van de werkgevers met vacatures in het afgelopen jaar, 52 procent, geeft aan vanwege de krapte vaker mensen aan te nemen die nog moeten worden opgeleid.
Dat is een wezenlijke verandering in denken: niet langer uitsluitend zoeken naar iemand die het werk al volledig beheerst, maar naar iemand die het kán leren. Potentieel, motivatie en leervermogen krijgen zo een grotere rol naast diploma's, ervaring en vakkennis.
Het schaap met de vijf poten bestaat misschien ergens. De kans is alleen groot dat het prima op zijn plek zit bij een andere werkgever en niet op jouw vacature wacht.
Van perfecte match naar goede basis
Dat betekent niet dat functie-eisen voortaan kunnen vervallen. Voor sommige functies zijn diploma's, certificaten, kennis en ervaring simpelweg noodzakelijk. Maar lang niet iedere eis in een vacature is daadwerkelijk onmisbaar.
Is vijf jaar ervaring noodzakelijk, of kan iemand met twee jaar ervaring het werk ook leren? Moet een kandidaat dat ene systeem al kennen, of kan dat in een paar weken worden aangeleerd? Is precies die opleiding vereist, of zijn er andere achtergronden die dezelfde vaardigheden opleveren?
Door dat onderscheid scherper te maken, wordt de potentiële kandidatenpool een stuk groter. Het vraagt wel iets wat binnen recruitment soms spannend is: aannemen op basis van wat iemand kan worden, in plaats van alleen op basis van wat iemand al heeft gedaan.
Opleiden wordt onderdeel van werving
Die verschuiving betekent ook dat werving niet stopt zodra het contract is getekend. Als organisaties kandidaten aannemen die nog niet volledig aan het functieprofiel voldoen, moeten ze vervolgens bereid zijn in die mensen te investeren.
Denk aan opleidingen en trainingen, maar ook aan goede begeleiding op de werkvloer, tijd om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en de mogelijkheid om te leren van collega's. Werkgevers die functie-eisen loslaten, doen dat vooral op het gebied van werkervaring en vakkennis. Bijna alle werkgevers die medewerkers aannemen die nog niet volledig aan de eisen voldoen, laten hen leren van collega's of leidinggevenden. Ook formele scholing wordt steeds vaker ingezet.
Daarmee verandert de vraag achter werving. Niet alleen: wie kan deze functie vandaag perfect uitvoeren? Maar ook: wie kan deze functie over zes maanden uitstekend uitvoeren als we bereid zijn daarin te investeren?
Misschien is de vacature zelf te veeleisend
De arbeidsmarkt de schuld geven van een onvervulde vacature is eenvoudig. Soms zijn er inderdaad te weinig mensen beschikbaar; zeker in sectoren als de bouw, zorg, onderwijs en techniek blijft het vinden van personeel lastig.
Maar bij een vacature die voor de zoveelste maand openstaat, loont het om ook de andere kant op te kijken. Misschien is het salaris niet concurrerend genoeg. Misschien passen de werktijden niet meer bij wat kandidaten zoeken. Misschien bereik je steeds dezelfde groep mensen. Of misschien zoek je iemand die op papier zó perfect bij de functie past dat bijna niemand meer in aanmerking komt.
De arbeidsmarkt verandert, en werving zal mee moeten veranderen: minder zoeken naar het perfecte cv en vaker kijken naar vaardigheden, potentieel en ontwikkelmogelijkheden. Dan hoeft het schaap met de vijf poten niet gevonden te worden. Vier poten en de bereidheid om samen die vijfde te ontwikkelen, leveren uiteindelijk vaak een betere match op.